22 Eylül 2009 Salı

Elektronik Atıklar Kayıt Altına Alınıyor

Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürü Lütfi Akça, elektronik atıkların toplanmasıyla ilgili, yıl sonuna kadar yönetmelik çıkarmayı planladıklarını belirterek, genelde hurdacıların topladığı elektronik atıkların kayıt altına alınacağını söyledi.Akça, AA muhabirine yaptığı açıklamada, vatandaşların yapılan çalışmalarla çevre konusunda daha fazla bilinçlendiğini ve çevre konusundaki duyarlılığın her geçen gün arttığını kaydetti.
Son 5-6 yılda çevreyle ilgili çok sayıda yönetmeliğin çıkarıldığını bildiren Akça, şu anda 40'ın üzerinde yönetmeliğin olduğunu ve yıl sonuna kadar yönetmelik sayısının 50'ye yaklaşacağını dile getirdi.AB ülkelerinin çevre konusunda çok gelişmiş olduğunu ve birçok yönetmeliğin bulunduğunu ifade eden Akça, ''Bizim de birçok konuda yönetmeliğimiz var. Farklı konularda, 15-20 tane daha yönetmeliğin çıkarılması gerekiyor. Biz giderek çevre konusunda çok daha fazla şeyi kontrol altına alacağız ve almak zorundayız. Yıl sonuna kadar elektronik atıkların toplanmasıyla ilgili yönetmelik çıkarmayı planlıyoruz'' dedi.Çevre yönetiminde, temel prensiplerinden birinin, herkesin kendi ürettiği ürünü atık olduktan sonra da bertaraf etmek zorunda olması olduğunu kaydeden Akça, şunları söyledi:''Firmalar, pilde ve aküde atıklarını geri topluyor. Elektronik atıklarla ilgili yönetmelik çıkarılıp, bir sistem oluşturulduğunda, ne kadar elektronik atığın olduğunu tespit edeceğiz. Bu atıklar şu anda hurdacılar tarafından kayıt dışı toplandığı için elimizde bir veri yok. Genelde hurdacıların topladığı elektronik atıklar, bu sayede kayıt altına alınacak. Ne kadar elektronik eşya satıldığını, bunlardan kaçının kullanıldığını ya da kaçının atık haline geldiğini öğreneceğiz. Bunu elektronik ortamda takip edeceğiz. Böylelikle sağlıklı bir veri elde edeceğiz.

Bunların geri dönüşümlerini sağlayacağız.''Yönetmelik çalışmaları kapsamında, sektörle birlikte ortak bir platform oluşturmayı da amaçladıklarını belirten Akça, ''Çünkü bunları üreten sektöre birtakım yükümlülükler geliyor. Firmalar bunları toplamak dışında, düzgün bertaraf etmek zorundalar. Bazen bir parça arızalanır, bilgisayar çalışmaz. Geriye kalan onlarca parça halen işe yarayabilir. Onun dışında elektronik atıklar, hurdaya gittiği zaman iletkenliği artırmak için kullanılan şeyler var. Altın, bakır gümüş gibi. Yani devrelerde kullanılan değerli materyaller, kullanılabilir ve geri dönüşümü sağlanabilir. Bunlar ülke ekonomisine kazandırılacak.'' diye konuştu

17 Temmuz 2009 Cuma

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Elektronik Atıkları Topluyor

Tüm dünyada giderek büyük bir çevre sorunu haline gelen ve kı-saca "e-atık" diye nitelenen elektnonik eşya atıkları, Türkiye’nin de önemli bir sorunu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, çevre ve insan sağlığı açısından büyük bir tehdit oluşturmaya başlayan bilgisayar ve beyaz eşya atıkları için dev proje başlattı.

İSTANBUL Büyükşehir Belediyesi, katı, tıbbi ve tehlikeli atıklardan sonra, şimdi de çevre ve insan sağlığını tehdit eden bilgisayar ve beyaz eşya atıklarını toplayacak. Avrupa Birliği’nin 500 bin Euro maddi destek sağladığı "İstanbul Yerel Elektronik Atıkların Sürdürülebilir Yönetimi Projesi"nin ilk ayağında en fazla 5 yıl kullanılmış, geri kazanımı mümkün olabilecek bilgisayar atıklarını toplayarak kayıt altına alınacak.

İlk etabı 30 ay sürecek olan projeyle 6 bin ünite bilgisayarın toplanması hedefleniyor. Bilgisayarlardaki veriler silinerek, yeniden kullanılabilecekler, ihtiyacı olan hastane ve benzeri kurumlara dağıtılacak. Projenin ikinci ayağında ise beyaz eşya atıkları toplanacak. Elektrikli ve elektronik eşyalar için ilk hedef, yılda kişi başında 4 kilo atık toplamak. Kullanılamaz durumdaki bilgisayar atıkları ise alüminyum, bakır, plastik, demir, kablo ve tehlikeli atık olmak üzere ayrı konteynırlarda toplanarak, geri dönüştürülecek.

Evimizde kısa süre sonra atık olacaklar Televizyon, bilgisayar, müzik seti, radyo, walkmen, telefon, cep telefonu, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, elektrikli süpürge, elektrikli tıraş makinesi, mikser, elektrikli fırın, uzaktan kumanda, laptop, fırın, fotoğraf makinesi, piller... Elektronik ürünlerin yapımında kullanılan kurşun, cıva, kadmiyum gibi ağır metaller, PVC’ler, plastiekler, klorlu solventler, bromlu alev geciktiriciler ve gazlar, çevre ve insan sağlığı açısından, organik atıklardan çok çok daha büyük tehlikeler oluşturuyor. Bu atıklar, bu tür ürünlerin çok yaygın kullanıldığı gelişmiş ülkelerde içinden çıkılamaz devasa bir sorun haline geliyor.

Proje için 0212- 521 12 22 ve 230 05 05 nolu telefonlara veya lifesmile@ibb.gov.tr adresine başvurulabilir.

Türkiye'de Elektronik Atık Yönetimi

Teknolojinin gelişimiyle birlikte hayatımızın vazgeçilmezleri arasında yer alan televizyon, bilgisayar, cep telefonu, buzdolabı ve çamaşır makinesi gibi beyaz eşya olarak adlandırılan elektrikli ve elektronik eşyalar, kullanım ömrünün bitmesiyle tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de çevre için büyük bir tehlike oluşturuyor. Geri kazanımla elde edilen ekonomik katkı da düşünüldüğünde teknolojideki gelişmelere paralel olarak çok çabuk modası geçen elektronik ürünlere ilişkin atık yönetimi büyük bir önem kazanıyor. Tehlikeli maddeler içeren bu atıkların yönetimi kapsamında ortaya çıkan e-atık sektörü de büyüyen bir pazar konumunda. Atık yönetiminde her geçen gün daha da büyük önem kazanan e-atık sektörünün önümüzdeki yıl 11 milyar dolarlık bir pazar olması bekleniyor.

Elektrikli ve elektronik eşyalar;
'büyük ev eşyaları (buzdolabı,çamaşır ve bulaşık makineleri vb.),
küçük ev aletleri (elektrik süpürgesi, halı yıkama makineleri vb.),
ve telekomünikasyon ekipmanları,
ekipmanları (radyo, televizyon, video müzik enstrümanları vb.)
aydınlatma ekipmanları (floresan ampuller, düşük basınçlı sodyum lambalar vb.)
elektrikli ve elektronik aletler (büyük sabit endüstriyel aletler hariç - matkap,testere, dikiş makinesi,çim biçme makinesi vb.),
eğlence ve spor ekipmanları,
tıbbi cihazlar (enfekte olmuş ürünler hariç - RoHS Direktifi kapsamında değil),
izleme ve kontrol aletleri (duman detektörü, termostatlar vb. - RoHS Direktifi kapsamında değil),
otomatlar (sıcak soğuk içecek otomatları, para otomatları vb.)
olmak üzere 10 ayrı kategoride sınıflandırılıyor.

Bu kategorilerde yer alan ürünlerin kullanım ömrü dolduğu andaki bütün bileşenleri, unsurları ve ihtiva ettiği sarf malzemeleri "Elektrikli ve Elektronik Atıkları" oluşturuyor.

AB'de e-atık yönetimi

Atık elektrikli ve elektronik eşyalarla ilgili olarak Avrupa Birliği'nde (AB) 13 Şubat 2003 tarihinde yürürlüğe giren 2002/96/EC Waste Electrical and Electronic Equipment-WEEE ve 2002/95/EC Restriction of Hazardous Substances in Electrical and Electronic equipment-RoHS olmak üzere iki ayrı direktif bulunuyor. 13 Ağustos 2004 tarihinde uygulama yasalarının çıkartıldığı WEEE Direktifi kapsamında AEEE'ler için ücretsiz geri alma sistemlerinin kurulması ve etiketleme yapılmasına ilişkin düzenlemenin ise 13 Ağustos 2008 tarihinde yapılması planlanıyor. 2006 yılında 4 Kg/kişi/yıl olarak belirlenen toplama hedefine ilişkin yıl sonu itibarıyla teknik ve ekonomik tecrübeler dikkate alınarak yeni bir zorunlu hedef belirlenmesi bekleniyor. RoHS Direktifi kapsamında sınırlama getirilen maddeler ise şöyle: kurşun, civa, kadmiyum, krom+6, polibromürlü bifeniller (PBB), polibromürlü difenil eterler (PBDE).

Türkiye'de e-atık yönetimi

Türkiye'nin elektrikli ve elektronik atıkların yönetimiyle ilgili gerçekleştirilen ilk çalışma 2004 yılında Matra Projesi kapsamında Hollanda Hükümeti ile yapıldı. Ocak 2004 yılında başlayan toplam maliyeti 450 bin Euro olan proje Aralık-2005'te sona erdi. Çevre ve Orman Bakanlığı, TAIEX- 2007 Yılı Teknik Destek Programı kapsamında AEEE'ların (Atık Elektrik ve Elektronik Eşyalar) yönetimi konusunda "Çalışma ziyareti" başvurusunda bulundu. Talebin olumlu karşılanmasının ardından, İngiltere'de WEEE ve RoHS Direktiflerin uyumlaştırılması, yürürlüğe girmesi ve uygulanmasına dair yetkili mercii olan UK Department for Business Enterprise and Regulatory Reform (BERR) ile bilgi alışverişinde bulunuldu. Ayrıca, AEEE'ler için lisanslı bir geri dönüşüm tesisi yerinde incelendi.Bakanlık daha sonraki aşamada, Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Sınırlandırılmasına Dair Taslak Yönetmelik (RoHS) çalışmaları ilgili sektör temsilcileri ile birlikte gerçekleştirerek, taslak yönetmeliğin son halini hazırladı. Söz konusu taslak yönetmelik 2007 yılı Haziran ve Temmuz ayları arasında Bakanlık internet adresinde tarafların görüşlerine sunuldu. Taslak yönetmelik ayrıca, yaklaşık 80 adet ilgili kurum ve kuruluşa posta yoluyla iletildi. Böylece yönetmeliğin yayınlanma sürece başlatıldı. Atık elektrikli ve elektronik eşyalarla ilgili taslak yönetmelik (AEEE) çalışmaları da Çevre ve Orman Bakanlığı içerisinde RoHS Yönetmeliğine paralel olarak halen devam ediyor.

Yıl sonunda çıkacak

Çevre ve Orman Bakanlığı'ndan aldığımız bilgilere göre, AEEE ve EEE -(RoHS) yönetmeliği ile ilgili yönetmelik çalışmalarının bu yıl içinde tamamlanarak yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Teknik ve idari hususların ise, söz konusu yönetmeliğin tamamlanarak yürürlüğe girmesi sonrasında netlik kazanacağı belirtiliyor. Atık elektrikli ve elektronik eşyalarla ilgili henüz mevcut bir düzenleme bulunmamakla birlikte, bu tür atıkların toplanması, ayrıştırılması, yeniden kullanımı gibi işlemleri gerçekleştiren Çevre ve Orman Bakanlığı'ndan uygunluk belgesi almış beş tesis bulunuyor. Uygunluk belgesi alan bu firmalar, söz konusu faaliyetlerini detaylı olarak Çevre ve Orman Bakanlığı'na aylık olarak gönderiyorlar. Bakanlığın firmaların aylık raporlamalarını değerlendirmesi sonucu ortaya çıkan 2007 verilerine ait e-atık sonuçları şöyle: bin 90 ton bilişim ve telekomünikasyon ekipmanları (toplanan ekipmanların yaklaşık 331 tonunu baskılı devre kartları oluşturuyor), 22 ton küçük ev eşyaları, 8 ton büyük beyaz eşya, bir ton tüketici ekipmanları olmak üzere toplam bin 121 ton. Mayıs 2008 itibarıyla Bakanlıktan uygunluk belgesi alan tesisler ise şöyle:
Exitcom Recycling for Future-Kocaeli /
Evciler Madencilik ve Değerli Metaller Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.- Ankara /
EAG Geri Dönüşüm Sanayi ve Ticaret A.Ş.-İzmir /
Doğa Entegre Geri Dönüşüm Endüstri A.Ş.- Kocaeli /
Uğur Metal İnşaat Madencilik Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.-

İstanbulİBB'nin e-atık projesiİstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Çevre ve Kültür Mirasını Koruma Derneği (ÇEVKU) ve Yunanistan Ekolojik Geri Dönüşüm Derneği'nin (ERS) ortak olarak yer aldığı ve Avrupa Birliği'nin mali destek verdiği, bilgisayar atıklarının toplanarak çevreye verilen zararın minimize edilmesini öngören 'İstanbul Yerel Elektronik Atıkların Sürdürülebilir Yönetimi Projesi' (SMILE) hayata geçirildi. Başlangıç konferansı 12 Mayıs 2008 tarihinde gerçekleştirilen proje ile İstanbul'da, entegre bir elektrik ve elektronik atıklarının yönetimi için; çalışmalar yapılıyor. Türkiye'de bir ilk olan proje kapsamında; yeniden kullanımı ve geri kazanımı mümkün olabilecek bilgisayar atıkları, İBB tarafından toplanarak kayıt altına alınacak. Bu atıkların verileri tamamen silindikten sonra yeniden kullanımı mümkün olanlar değerlendirilecek, yeniden kullanımı mümkün olmayanlar ise kullanılabilir parçaları yeniden kullanılmak üzere stoklanacak. Kullanılmayan parçalarda alüminyum, bakır, plastik, demir, kablo ve tehlikeli atık olmak üzere ayrı konteynırlarda toplanarak geri dönüşüm yapılacak. Tehlikeli atık kısmı, tehlikeli atık bertaraf tesislerinde (Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne uygun olarak) bertaraf edilecek.

AB'den destek

Söz konusu proje ile Bakanlığını bu yıl yürürlüğe koymayı hedeflediği AEEE Yönetmeliğinin daha uygulanabilir olmasına önemli ölçüde fayda sağlaması bekleniyor. Proje ile elektrik ve elektronik atıklar hususunda şimdiye kadar İstanbul'da yapılmamış olan envanter çalışması da yapılacak. Proje kapsamında bir de web sitesi hazırlandı. İlgilenenler www.ibb.gov.tr/sites/lifesmile/ adresinden ayrıntılı ve güncel bilgilere ulaşabilecek.

Ayrıca oluşturulan çağrı merkezinden de iletişim kurulabilecek.İTÜ, Çevre ve Orman Bakanlığı, İTO, İSO, Elektronik Cihazlar İmalatçıları Derneği (ECİD), Türk Elektronik Sanayiciler Derneği (TESİD), Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) ve Metal Sanayicileri Sendikası'nın (MESS) desteklediği projenin toplam bütçesi 739 bin 899 Euro. Projenin yüzde 66.91'i (495 bin 92 Euro) AB Komisyonu tarafından fonlanacak. İBB yüzde 23.21 (171 bin 707), ÇEVKU (49 bin Euro) ve ERS (24 bin 100 Euro) yüzde 13.88 ile projeye katkıda bulunacak.

Kaynak : Recycling İndustry




Kadıköy Belediyesi Elektronik Atıkları Topluyor

Temiz ve sağlıklı bir çevre için çevre dostu çağdaş projelerle hizmet verme çabasında olan Kadıköy Belediyesi çevrenin korunmasında önemli bir sosyal sorumluluk projesine, AB finansman desteğini de alarak Torsby Belediyesi ortaklığı ile 28 Kasım 2008’de start verdi. Kadıköy Belediyesi elektronik atık geri dönüşümünü sağlamak ve atık kirliliğini önlemek, bu atıkları en iyi şekilde değerlendirmek amacı ile Ataşehir’de bir de elektronik geri dönüşüm tesisi açtı. Kadıköy Belediyesi projenin yürütülmesi amacıyla Atık Koordinasyon Merkezi’nin organizasyonunda hizmet veriyor. Atık Koordinasyon Merkezi İstanbul’da ilk kez bir ilçe belediyesinin, geri kazanılabilir farklı türde atıkların çevreye zararsız bir şekilde tek bir elden alınmasını sonrasında ise değerlendirilebilecek, geri kazandıralacak ya da dönüştürülecek parçalarının alınmasından sonra; çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesini sağlamayı amaçlıyor.

Projeye başlarken; toplama, ayırma ve depolama gibi sorunların yaşandığı belirtildi , Ancak ülkemizde yaşanan elekronik atık sorununun çözümünde, çevrenin korunmasında ve atıklardan kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesinde atılan bu adım uzmanların değerlendirilmesine göre büyük önem taşıyor. Zaman içerisinde sorunların giderilmesine yönelik çalışmaların yapılacağı da belediye yetkililerince vurgulanıyor. Projeden beklenen en önemli hedeflerden bir tanesi de Elektrikli ve Elektronik Ekipman Atıkları konusunda yaşanan sorunlar ve olası çözümleri ile ilgili kamu bilincini arttırmaktır. Bunun yanı sıra, AEEE miktarının azaltılması ve zehirli maddelerin güvenli bir şekilde yok edilmesi. Toplama, yeniden dağıtma, yeniden kullanma ve geri dönüştürme için bir ağ sisteminin oluşturulması hedeflenmektedir. Konuya ilişkin bilgi aldığımız yetkililer verimli bir çalışma ortamının sağlanması için uzmanlık ve deneyimlerin paylaşılmasının önemli olduğunu ve atılan bu adımın başlangıçta birtakım sıkıntıları beraberinde getirmesinin olağan karşılanması gerektiğini söylediler.

DHL Express Türkiye 4 ton e-atık topladı

Hızlı Hava Taşımacılık sektörünün lideri DHL Express, “Go Green” adı altında başlattığı çevreci projeler ile de küresel ısınmaya karşı yürütülen global çalışmaların önemli bir oyuncusu olduğunu gösteriyor. 2020 yılına kadar taşımacılık ve lojistik sektöründe karbon salınımını %30 oranında azaltmayı hedef olarak açıklayan ve sektöründe böylece yine bir ilke daha imza atan DHL Express, bu amacına ulaşırken hem çalışanlarını hem de sağlayıcılarını bu sürece dahil ediyor.

DHL Express Türkiye çalışanları, son olarak Bilgi İşlem departmanı önderliğinde faaliyete geçirdikleri elektronik atıklar (e-atık) projesiyle sürdürebilirliğe önemli bir katkı sağladı. Avrupa Birliği tarafından yayınlanmış atık elektrik ve elektronik cihazlar yönergesi (WEEE) doğrultusunda çalışmalarını sürdüren ve “yeşil ürünleri” tercih etmenin yanı sıra geri dönüşüm çalışmaları da yapan DHL Express Türkiye, yaptığı araştırmalar sonucunda geri kazanım, geri dönüşüm ve atık imha konularında yeterli bilgi ve tecrübeye sahip, gerekli altyapı ve tesis oluşumlarını tamamlamış ve bunları aldığı sertifikalar ile belgelemiş Exitcom Recycling firması ile işbirliğine girdi. Proje kapsamında şu ana kadar 4 ton atık bilgisayar ve ekipman dönüştürülerek karşılığında TEMA vakfı tarafından doğaya meşe tohumu ekildi.

Elektronik Atık Organizasyon Ve Şirket Linkleri

Elektronik atıklar konusunda faaliyet gösteren organizasyon , topluluk ve şirketlerin linklerine buradan ulaşabilirsiniz.

http://www.boe.ca.gov/sptaxprog/ewaste.htm
http://www.electronicstakeback.com/index.htm
http://eco-cell.com/
http://ewasteguide.info/
http://www.ewaste.com/
http://www.ban.org/
http://www.e-stewards.org/
http://www.empa.ch/plugin/template/empa/124/*/---/l=2
http://www.earn-service.com/
http://www.eartheconomics.org/
http://www.step-initiative.org/

Türkiyede Elektronik Atık Geri Dönüşümü

Bu konuda ülkemizde faaliyet gösteren iki kuruluş var

Firma Profillerini aşagıda bulabilirsiniz

Exitcom Recycling Ltd.

1999 yılında Almanya'nın Hannover şehrinde kurulan Exitcom, atık elektrikli ve elektronik ekipmanların (WEEE) geri dönüşümü konusunda hizmet veren bir geri kazanım şirketidir. 2002 yılından bugüne yaptığı çalışma ve yatırımlarla alanındaki uzmanlığını ve öncü kimliğini pekiştiren Exitcom, 2003 yılında ilk e-atık geri kazanım şirketi olarak başladığı Türkiye faaliyetlerinde de birçok büyük projede başarıyla yer almıştır.
Almanya/Hannover ve Türkiye/Kocaeli olmak üzere 2 ana noktada hizmetlerini devam ettiren şirket; e-atık, çevre teknolojileri, tersine tedarik zinciri yönetimi konularında bütüncül çözümler ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır.
Exitcom, yıllık 15 bin ton atık işleme kapasitesine sahip olan uçtan uca bütün faaliyet süreçlerine entegre ettiği ISO 14001, ISO 9001, OHSAS 18001 yönetim sistemleriyle de çevreye, insana ve kaliteye verdiği önemi göstermektedir.
Ortalamanın çok üzerindeki %92 ila %95 arası geri kazanım oranlarına ulaşan Exitcom, her biri birer çevre gönüllüsü olan deneyimli ve uzman kadrosu, yenilikçi ve dinamik yönetim anlayışıyla, daha yaşanabilir, temiz bir çevre ve gelecek yaratma hedefiyle faaliyetlerine artan bir hızla devam etmektedir.

http://www.exitcom.com.tr/

Doğa Entegre Geri Dönüşüm A.Ş.

2003 yılında Türkiye'de ilk ve tek elektronik atık geri dönüşüm tesisi olarak kurulan Doğa Elektronik Geri Dönüşüm Ltd. Şti sürekli yaptığı AR-GE çalışmaları, kazandığı tecrübe ve başarılarla vizyonunu genişleterek, 2007 yılında 50.000 m2 alan üzerine Türkiye'nin ilk entegre geri dönüşüm tesisini kurmuş ve Doğa Entegre Geri Dönüşüm Endüstri A.Ş. ünvanını almıştır

Doğa Entegre tesislerinde çevre kanunu ve yönetmeliklerine uygun şekilde ve ISO14001 kapsamında; elektrikli ve elektronik atık geri dönüşümü, ömrünü tamamlamış otomobil geri dönüşümü, atık kablo geri dönüşümü, atık CRT geri dönüşümü, tehlikeli atık ara depolama, atık akümülatör geçici depolama ve ömrünü tamamlamış uçak ve aksamlarının geri dönüşümü faaliyetleri sürdürülmektedir.

http://www.dogaentegre.com/tr/